Telmuun Byambaragchaa

Category: Uncategorized (page 2 of 3)

Төр муу менежер буюу төсвийн зөөлөн хязгаарлалт

Төр яагаад муу менежер болдог, төрийн оролцоотой компаниуд яагаад үр ашиггүй, өрсөлдөх чадвар муутай талаар бид үргэлж ярьдаг боловч учир шалтгааныг нь судалж, тайлбарлах нь ховор. Иймд уг асуудлын шалтгааныг 1979 оноос тайлбарлаж буй Унгар гаралтай Харвардын Их Сургуулийн профессор Жаанос Корнайн “Soft budget constraint” буюу төсвийн зөөлөн хязгаарлалт гэх ойлголтын зах зухаас бичлээ. Тэрбээр судалгаандаа анх социалист эдийн засгийн доголдлыг оношилсон. Гэвч энэ синдром шилжилтийн эдийн засагтай орнуудад халдварлаж, агуулга нь улам өргөжжээ. Түүнчлэн, профессор Корнай судалгаандаа Монголын талаар сонирхолтой жишээг авсан тухай дор өгүүлэх болно.

Continue reading

FinTech буюу санхүүгийн салбар дахь хувьсгал

Олон Улсын Валютын Сангийн тэргүүн Кристин Лагард 2016 оны Дэлхийн эдийн засгийн чуулганы салбар хуралдааны үеэр арван жилийн дараа цаасан мөнгө хэрэглээнээс гарна гэдгийг хүлээн зөвшөөрчээ. Хуралдааны сэдэв нь “Transformation of Finance: Fintech” буюу санхүүгийн салбар хэрхэн хувьсан өөрчлөгдөж байгаа тухай аж.

Технологийн хувьсгал бидний амьдралын алхам бүр нэвт шингэлээ. Софтвэйр инженерүүд уламжлалт зах зээлүүдийг нэг нэгээр нь булааж байна. Бүхий л салбар энэ шуурганы ард үлдэхгүйн тулд мэдээллийн технологид хөрөнгө хаяхаас өөр сонголтгүй болжээ. Өөрийн гэсэн унаагүй Uber таксины, үх хөдлөх хөрөнгөгүй Airbnb буудлын үйлчилгээг, дэлгүүргүй Amazon, Alibaba, Ebay худалдааны салбарыг гэхчлэн “технологийн шуурга”-нд өртөж буй зах зээлийн жагсаалт дуусахгүй. Удахгүй автомашины зах зээл нуман тулгуурт орох төлөвтэй. Дотоод шаталтад хөдөлгүүр, тахир, шулуун гол, түмэн янзын механикаас бүрдэх автомашиныг ухаан нь хэтийдсэн програмын хүчээр халах цаг тун ойртож. Энэ хувьслын шуурга САНХҮҮГИЙН салбарыг ч тойрсонгүйг хатагтай Лагард сануулсан гэлтэй.

Continue reading

Мөнгө босгох амархан буюу Краудфандинг

Бизнес эхлүүлэхэд мөнгө хэрэгтэй. Уламжлалт ойлголтоор мөнгийг нэг бол чинээлэг этгээдээс хөрөнгө оруулалт гуйх, эсхүл зээл авах гэж л ойлгодог. Монголоор дүүрэн санаа, даанч мөнгө олдохгүйн зовлон бүгд тоочно. Банк, санхүүгийн байгууллагаас зээлье гэвэл барьцаа гэх айхтар асуудалд тулна. Гэтэл дэлхий хэт хурдан эргээд, сайтар боловсруулсан санаа, төсөлтэй бол барьцаа хөрөнгө шаардахгүй хөрөнгө босгох боломжтой болжээ. Өөрөөр хэлбэл, бид санхүүгийн зах зээлийн хөгжлийн талаар олон алхам хоцорчээ. Асуудал огт мөнгөнд биш, шинэ санаа олох, араас нь тууштай зүтгэх болж.

Өнөөдөр crowdfunding (оновчтой орчуулж чадаагүй тул цаашид краудфандинг гээд явъя) гэх санхүүгийн хэрэгслээр дамжуулан итгэлцлийн үндсэнд гэртээ сууж байгаад олон түмнээс санхүүжилт босгодог болж. Сайхан санаа төрлөө, судаллаа, төслөө бичлээ, интернетд байршууллаа, хэдэн зуун хүнээс мөнгө босоод ирэх нь. Барьцааны талаар бүр асуух ч үгүй. Технологийн хөгжилтэй уялдан үнэхээр ашигтай, ирээдүйтэй сайхан санаа байвал мөнгө олох амархан болжээ. Болжээ ч гэж болоод даруй 10 гаруй жил өнгөрч.

Continue reading

Эшлэл

Нэлээд хэд хоногийн өмнө дарж өгсөн зургийг Колумб гаралтай найз маань “нүүр ном”-ндоо тавьжээ. Ингэхдээ тодоос тод “Photo courtesy of Telmuun” буюу утгачилбал “зураг дарсан Тэлмүүнд талархлаа” гэж бичиж. Нээрээ ч энэ гоё зургийг би дарсан шүү дээ гэж бодохоос өөртөө, талархал илэрхийлсэн найздаа баярлаад амжив. За цаашлаад сургуулийн “нүүр ном”-ыг үзтэл хэн нэгний дарсан зургийг заавал нэрийг нь дурдаж ашигладаг аж. Үндсэндээ обьект нь хэчнээн гоё, сайхан байлаа ч аятайхан дараад өгөх хүн үгүй бол тухайн зураг байхгүй гэсэн санаа. Иймд тухайн зургийг дарсан хүний оюуны бүтээл гэж үзэж байнга эшилж талархлаа илэрхийлдэг ажээ. Ер нь өөрийн мундагтаа гоё зураг даруулсан юм шиг гайхуулж, авсан хүнээ дурдахгүй өнгөрөх нь бүдүүлэг биш гэж үү.

Continue reading

Хавх руу зүглэх омголон чоно

Эдийн засагч Д.Түвшинжаргал, П.Авралт-Од нарын “The Wolf Economy and Natural Resource Trap” буюу “Чоно эдийн засаг ба байгалийн баялгийн хавх” хэмээх ихээхэн сонирхолтой, ач холбогдол өндөртэй судалгааны бүтээл “Journal of Economics, Business and Management” сэтгүүлийн 2015 оны 8 дугаар сарын дугаарт нийтлэгджээ. Товчхондоо нэгэн үе “чоно” хэмээгдэн агсаж явсан “цээж өвчтэй” эдийн засаг маань байгалийн баялаг хэмээх хавхтай замаар давхиж явааг онцолж, удахгүй хавханд орж болзошгүй талаар анхааруулга, санал дэвшүүлсэн байна.

Continue reading

Olderposts Newerposts

Copyright © 2017 Telmuun Byambaragchaa

Theme by Anders NorenUp ↑